Van label E naar B: welke maatregelen leveren het meeste op?
Een beter energielabel is geen cosmetica. Het telt mee in de WWS-punten, in de financiering en in de verkoopprijs. Maar niet elke maatregel beweegt de letter even hard. Hieronder laat ik zien wat een sprong van E naar B feitelijk meet, welke ingrepen die sprong maken en hoe u voorkomt dat werk straks niet meetelt.
- Het label meet de woning en de installatie, niet uw stookgedrag of uw energierekening.
- Schilisolatie, beglazing en de warmteopwekking zijn de knoppen die de klasse echt bewegen.
- Alleen aantoonbare maatregelen tellen mee, dus bewaar facturen en foto's van de uitvoering.
Wat een labelsprong eigenlijk meet
Het energielabel komt uit de NTA 8800. Die methode rekent de woning door naar het primair fossiel energiegebruik per vierkante meter per jaar, en de letterklassen zijn bandbreedtes van die uitkomst. Dat verklaart twee dingen die eigenaren vaak verrassen. Gedrag telt niet mee: of u de thermostaat op 18 of op 22 graden zet verandert uw rekening wel, maar het label niet. En de sprong van E naar B is geen vast pakket maatregelen, maar het overbruggen van een afstand die per woning verschilt. Begin dus met de vraag waar de woning nu staat en waarom, en pas daarna met offertes.
De knoppen die de klasse bewegen
- Isolatie van de schil: dak, gevel en vloer. Een ongeisoleerd dak is meestal het grootste verlies en daarmee de grootste winst.
- Beglazing: van enkel glas of oud dubbelglas naar HR++ of triple, zeker bij woningen met veel glasoppervlak.
- De warmteopwekking: een oude ketel vervangen door een hybride of volledige warmtepomp weegt zwaar, omdat de methode naar het opwekrendement kijkt.
- Als sluitstuk: ventilatie en zonnepanelen. Ze helpen, maar compenseren een lekke schil niet.
Wat minder oplevert dan gedacht
Tochtstrips, radiatorfolie en een slimme thermostaat zijn prima voor de energierekening, maar bewegen de letter nauwelijks. Ook een deelmaatregel die maar een klein stuk van een bouwdeel raakt, zoals alleen de voorgevel isoleren of alleen de woonkamerruit vervangen, levert minder op dan verwacht, omdat de methode het hele bouwdeel meeweegt. Kies daarom voor een volledig bouwdeel tegelijk in plaats van vier halve maatregelen verspreid over de woning.
Waarom E, F en G verhuurders extra raken
Voor verhuurders zit er een tweede laag onder de labelsprong. In de WWS-puntentelling levert een goed energielabel punten op, en bij zelfstandige woningen trekken de slechte labels juist punten af. Een woning op E, F of G verliest dus twee keer: hij mist punten en krijgt er een aftrek bij. Dat werkt direct door in de maximale huurprijs en kan het verschil maken tussen een gereguleerd contract en de vrije sector, zoals ik uitwerk in wanneer valt een woning in de vrije sector.
Reken eerst, verbouw daarna
De volgorde die ik aanhoud is: eerst doorrekenen, dan uitvoeren, dan pas opnemen. Vraag een adviseur om per maatregel te laten zien wat hij met de energieprestatie doet, in plaats van te varen op een vuistregel uit een folder. Dat voorkomt de klassieke teleurstelling: veel geld uitgeven en één klasse opschuiven omdat de zwakste schakel bleef zitten. Waar u begint als het budget beperkt is, staat in isolatie op volgorde van rendement: eerst de schil dicht, dan pas de installatie, want een warmtepomp in een lekke woning rendeert slecht.
Bewijs is de goedkoopste labelwinst die er is
De adviseur mag alleen meetellen wat hij kan vaststellen of wat u kunt aantonen. Kan hij niet zien of de spouw gevuld is en heeft u geen factuur, dan rekent hij met de voorzichtige aanname die bij het bouwjaar hoort, en die valt vrijwel altijd ongunstiger uit dan de werkelijkheid. Een factuur van de isolatiespecialist of een foto van de dakisolatie tijdens de verbouwing kan daardoor een klasse schelen. Leg de stukken hieronder dus klaar voordat de adviseur komt.
Wat u bewaart per maatregel
- De factuur en het garantiebewijs van dak-, gevel- of vloerisolatie, met de dikte en de isolatiewaarde erop.
- De opdrachtbevestiging van de glaszetter, waaruit blijkt welk type glas in welke ruimten zit.
- Foto's van open constructies tijdens de uitvoering, want achteraf is niets meer zichtbaar.
- Het typeplaatje van de ketel of warmtepomp en, bij zonnepanelen, het aantal panelen en het vermogen.
Plan de opname pas als alles klaar is
Het label legt de situatie vast op het moment van de opname. Laat de adviseur dus niet halverwege komen: dan staat de oude situatie voor tien jaar geregistreerd. Plan de opname als de laatste maatregel is opgeleverd en de facturen binnen zijn; het nieuwe label vervangt daarna het oude in EP-Online. Hoe dat traject verloopt, staat in energielabel aanvragen. Verhuurt u, houd er dan rekening mee dat het label dat geldt op de ingangsdatum van het contract bepalend is voor de punten.
De fouten die ik het vaakst tegenkom
- Verbouwen zonder vooraf te laten doorrekenen, en achteraf zien dat de klasse nauwelijks bewoog.
- De installatie vervangen voordat de schil dicht is, waardoor de warmtepomp ondermaats presteert.
- Facturen weggooien of niet opvragen, waardoor een uitgevoerde maatregel niet meetelt.
- Na de labelsprong geen nieuwe telling maken, waardoor de extra WWS-punten ongebruikt blijven.
- Subsidie pas onderzoeken nadat de opdracht is verstrekt; de opbouw staat in subsidies voor verduurzaming.
Veelgestelde vragen
Hoeveel labelstappen levert isolatie op?
Dat verschilt per woning, omdat de afstand tot de volgende klasse overal anders is. Een combinatie van dak-, gevel- en glasisolatie tilt een matig label vaak meerdere klassen omhoog, maar alleen een doorrekening vooraf geeft zekerheid.
Moet ik eerst een nieuw label halen of eerst verbouwen?
Eerst verbouwen, dan opnemen. Het label legt de situatie op het opnamemoment vast, dus een opname halverwege registreert de oude situatie voor tien jaar en kost u later een tweede opname.
Telt zelf aangebrachte isolatie mee?
Ja, mits u het kunt aantonen. Bewaar de materiaalfacturen met de isolatiewaarde en maak foto's van de open constructie. Zonder bewijs gaat de adviseur uit van de aanname die bij het bouwjaar hoort.
Waarom bewoog mijn label niet na een nieuwe ketel?
Meestal omdat de schil de beperkende factor was. Een betere opwekking in een slecht geisoleerd pand levert minder op dan dezelfde investering na isolatie.